Hafta Hafta Hamilelik

Hafta Hafta Hamilelik

Tebrik ederiz, artık siz de bir anne adayısınız. Dolayısıyla muhteşem bir yolculuğun başındasınız. Peki 40 hafta, yani 9 ay 10 gün sürecek ve her anı benzersiz olacak bu yolculuğa hazır mısınız? Hafta hafta neler yaşayacağınızı Hemşire Hamilelik ve Emzirme Uzmanı Esra Ertuğrul ile derledik.

 

Hamileliğinizi öğrendiğinizde yaklaşık olarak 4-5 haftalık olmak üzeresiniz. Bu dönemde anne adayında hiçbir değişiklik olmamıştır. Evde yapabileceğiniz hamilelik testlerinden yaptırdıysanız, en kısa sürede Kadın-Doğum doktorunuza giderek hamileliğinizi tespit ettirmelisiniz.

 

Hamile olduğunuzu öğrendiğinizde hemen aklınıza geçen aylarda içtiğiniz ilaçlar, çektirdiğiniz filmler gelebilir. Adet gecikmesi olmadan önceki dönemde bebek az sayıda hücreden ibaret olduğundan bebeğe zarar verecek bir etken tek bir hücreyi bile etkilerse gebelik daha ileri gidemez. Gebelik devam diyorsa etken gebeliğe hiç zarar vermemiş demektir. İçiniz rahat edebilir.

 

Peki bu hafta da bebeğimiz ne durumda?

4.- 5. Haftanın Sonunda bebek; pirinç tanesinden de küçük bir embriyo halindedir.

5. haftaya geldiğinizde artık erken gebelik belirtilerini hissedebileceksiniz. Nedir bu belirtiler derseniz;

*Memelerde dolgunluk ve hassasiyet,

*Sürekli uyku hali ve halsizlik.

*Uterusunuz büyüdüğü için mesane kapasiteniz azalacak. O nedenle sık tuvalete gitme ihtiyacınız olacaktır. Doktorunuz vajinal ultrasonla gebelik kesesini uterus içinde size gösterecektir.

6.haftada sabah mide bulantılarınız olabilir. Yemek kokularına tahammülünüz hiç olmayabilir. Eşinizin çok sevdiğiniz parfümü bile siz iğrenç gelebilir. Bunun sebebi gebelik hormonları beyininiz de bulantı merkezini uyarmasıdır. Sabah bulantınız varsa yataktan kalkmadan evvel kraker, kızarmış ekmek yiyebilirsiniz. Bu sizi rahatlatacaktır.

Bu haftalardan itibaren salgılanan hormonlar nedeniyle göğüs uçları kararmaya, koyulaşmaya ve memeleriniz de dolgunluk ve hassasiyet, beraberinde ağrı ortaya çıkabilir.
Süt bezleri gerekli sinyali almış ve hazırlık yapmaya başlamıştır. Memelerdeki bu değişiklik sizi rahatsız ediyorsa sutyeninizi şu anki durumunuza göre değiştirmelisiniz. Alttan destekli olması sizi rahatlatacaktır. Sutyen kullanmazsanız sıkıntınız devam edebilir. 6.-7. hafta içinde, ilerde beyin ve omuriliği oluşturacak nöral tüp, kalp, sindirim sistemi, göz, kulak, burun gibi duyu organları ve ilerde kol ve bacakların gelişeceği tomurcuklar oluşmaya başlar ve kalbi atmaya başlamıştır.

 

10. Haftanın Sonunda bebeğiniz insan görünümüne benzemeye başlar.

Baştan kalçaya boyu 2.5 cm, ağırlığı 10 gr’dır. Atan bir kalbi, parmak başlangıçları belli olan kol ve bacakları vardır. Belli başlı bütün iç organlar gelişmiştir ama daha gelişmeleri devam edecektir. Kemikte kıkırdak doku oluşmaya başlamıştır. Anne adayı tarafından henüz hissedilmese bile artık iyice hareketlenmiştir.

 

Hamileliğinizin 10. haftasında bebeğinizin organ gelişimi tamamlanmıştır. Hamileliğinizin geri kalanında organların olgunlaşması olacaktır.

Bu dönemde duygu dalgalanmalarınız olacaktır. Bu çok normal bir durumdur.

Hamileliğinizin 13.haftasında artık 1.trimester bitmiştir. Düşük ihtimali büyük ölçüde azalmıştır. Hamileliğinizin erken bulguları hemen hemen azalmıştır. Bu dönemde fazla yorulmamak ve mümkün olduğunca dinlenmek gerekir. Rahim büyüdükçe gerilir ve etrafını çevreleyen, kendisini yerinde tutan zarları da gerer. Bu hafif kasık ağrısı şeklinde algılanabilir. Her şeyi etkileyen hormonlar ciltte de değişikliklere neden olabilir. Özellikle yüz ve boyunda lekelenmeler olabilir. Bu geçici bir durum olup, yaz-kış dışarı çıkarken mutlaka koruyucu krem sürmek önemlidir.

 

Gebelik süresince kafein kullanımı için iki fincana kadar genellikle doktorlar izin vermektedir. Aşırı dozda kafein alındığında kalp çarpıntısı, sinirlilik, titreme gibi sıkıntılara neden olmaktadır. Bunun yanı sıra idrar söktürücü özelliğiyle yemeklerle aldığınız kalsiyumun da gereksiz yere atılmasına neden olabilir. Bunun için kafein içeren içecek ve yiyecekleri gebelikte dikkatli kullanmakta fayda vardır.

Gebeliğin 15.haftasında bebeğinizin saçı çıkıyor parmağını emmeye başlıyor!

16.haftada bebeğiniz hıçkırmaya başlıyor. Bu bebeğinizin solunumuna başladığının işaretidir. Ayrıca bebeğiniz ışığa tepki verebiliyor. Bu hafta her açıdan önemlidir

Anne-babanın en çok merak ettiği bebeğinin cinsiyeti bu hafta belli oluyor.

 

Uyku gebelik döneminizde çok önemlidir. İlk haftalarda uykuya eğilim artar. 16. haftadan sonra uykusuzluk sorununuz başlayabilir. Rahat uyumak için;

  • Her gün aynı saatlerde uyumalı ve aynı saatler de uyanmalısınız, 
  • Gece uyumadan birkaç saat öncesinde sıvı tüketimini azaltmalısınız. Ayrıca akşamları kafeinli içeceklerde tüketmemelisiniz. Böylelikle geceleri sık sık tuvalet ihtiyacınız için kalkmak zorunda kalmazsınız.
  • Uyuduğunuz odanın ısısı da çok önemli. Ortalama 21 derece olması en idealidir. 
  • Mümkün oldukça sol tarafınıza yatarak uykuya dalmaya çalışabilirsiniz.
  • Yatmadan önce ılık duş alabilir, ılık süt içebilirsiniz. Uykuya dalmanıza yardımcı olacaklardır.

 

Hamilelikte vücudun belli bölgelerinde cildin hızlı bir şekilde genişlemesiyle, özellikle kalıtsal olarak yatkınsanız çatlaklar ortaya çıkar. Bu çatlaklar özelikle karın bölgesinde olduğu gibi, meme dokusunun ve basenlerin genişlemesi göğüs bölgesinde ve kalçalarda da çatlakların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Çatlak önleyici kremler veya yağlar cildinizi nemlendirir ve cildinizin genişlerken dayanıklılığını arttırdığı için çatlakları önleyebilir.

Hamileliğinizin en rahat zamanı olan ikinci trimestere girdiğiniz de bebeğiniz tamamen insan görünümündedir. Ultrasonla bakıldığında size el salladığını görebileceksiniz. Ne muhteşem değil mi?

Bebeğinizin artık herkesten farklı olan parmak izi var… Şu an kendisi 25 gram ve 10 santimetre. Bu haftalarda artık dışarıdan bakıldığında sizin hamile olduğunuz belli olmaya başlayacaktır. Bu dönemden sonra midenizdeki bulantınız ortadan kalkacağı için kendinizi daha enerjik hissedebilirsiniz. Tecrübeli anne adayları bebeğinin ilk hareketini de bu hafta hissedebilirler. Ama ilk gebelikse o zaman 20. hafta civarında bunu hissedebilirler. 18.hafta 36 yaşının üstündeki annelerde amniyosentezin yapıldığı zamandır.

Yine bu haftalar down tarama testinin yapıldığı zamandır. Bu test için 16-20. haftalar en ideal haftalardır.

 

Tebrikler artık hamileliğinizin ilk yarısı bitti!

20. hafta da bebeğin koku, tat, işitme, görme ve dokunma duyuları iyice aktif olmaya başlar. Bebeğiniz artık sık sık göz kırpar. Kalp atımları hızlanır. Bebeğinizin hareketlerini rahatça hissedebilirsiniz artık. Saatte en az 2 kere hareket etmelidir. Ancak bu sayı gerçekte çok fazladır.  Fakat anne adayları güçlü olanları hissedebilir.

21.haftada bebeğinizin kalbi, kanı çok daha etkili pompalamaya başlamıştır. Bu da sizin dolaşımınızdaki kan miktarını arttırmış olup, bu nedenle tüm gün ayakta olan hamilelerde ayaklarda ve ayak bileklerinde akşama doğru ödem oluşur. Bu çok normal bir durum olmaktadır. Ödemi vücuttan atmak için su içmek çok yararlı olacaktır. 

Karın boşluğu içerisinde büyüyen uterus diğer organlarla beraber diyafragmanızı da sıkıştıracağı için nefes nefese kalma sorunu yaşayabilirsiniz. Bu haftadan sonra doktorunuz demir alımına başlamanızı söyleyecektir. Demir almaya başladıktan sonra beslenmenize dikkat etmeniz gerekir. Demir ilacı Kabız yapabilir. Bol bol su içmek ve kabızlık önleyici diyet sizi rahatlatacaktır.

22.haftada bebeğinizle konuşabilir, ona müzik dinletebilirsiniz. Özellikle bu haftadan sonra bebeğinize dinlettiğiniz müzikleri, bebeğiniz doğduktan sonra dinlettiğinizde bebeğiniz hatırlayacak ve kendini güvende hissetmesini sağlayacaktır.

Karnınızın büyümesine bağlı olarak bel kavisiniz de içeri doğru genişlediğinden vücudunuzun denge merkezi değişmiştir.  Büyüyen rahminizle birlikte ağırlık merkeziniz de öne doğru yer değiştirir ve siz gerekli tedbirleri almazsanız bel ağrınız başlar.

 

Bunu önlemek için;


- Otururken, beliniz ile koltuğunuz arasında hiç boşluk kalmamalı. Boşluğu sert bir yastıkla doldurmak sizi rahatlatacaktır.

-Bir şey almak için eğilirken belinizi bükerek değil, bacaklarınızı dizlerinizden bükerek eğilmelisiniz.
-Yatağınızın ortopedik olmasına dikkat etmekte fayda var.
-Özellikle ayakkabılarınıza dikkat edin. Ne çok düz ne de çok yüksek ayakkabı giymeyin. Denge sorunundan dolayı artık bu haftadan itibaren topuklu ayakkabılarınıza veda ediniz. Daha çok ortopedik ayakkabılar giyiniz.

Bu haftalarda bacak kramplarınız olabilir. Bu nedenle de kalsiyum ve magnezyum almanızı isteyebilir doktorunuz. Kramp girdiğinde eşinizden size masaj yapmasını isteyebilirsiniz. Bu haftalarda en güzel şey de bebeğinizin hareketlerini eşinizin de hissedecek olmasıdır. Hatta bu hareketler dışarıdan bakıldığında da görüle bilinir. Bunun sebebi amniyon sıvısının fazla olması yani bebeğinizin hareket etmesi için bol bol yeri olduğudur.

 

24.haftada gebelik diyabetinin varlığını tespit etmek için 50 gram şeker yükleme testi yapılır. Sonucuna göre diyet verilir. Özellikle şekerli gıdalar ve karbonhidratlara dikkat etmekte fayda vardır. Meyve şekeri de dikkat edilmesi gerekenler arasındadır. Fark ettirmeden şekerinizi yükseltir.

25. haftada büyüyen rahimin bası yapması ve dolaşımınızın bozulması nedeniyle her yeriniz ağrıyabilir. Bu gibi durumlarda soğuk kompres iyi gelebilir.

26. haftada birdenbire karnınızda durup dururken bir sertleşme hissedebilirsiniz. Bunlar normal olup Braxton-Hicks olarak adlandırılan yalancı doğum kasılmalarıdır.

Bu kasılmalar düzenli olmayıp, ritmik değildir. Dinlenmeyle geçebilir. Normal doğum kasılmaları düzenli ve ritmiktir. Eşiniz, elinin ayasını uterusunuzun tam tepe noktasına yerleştirerek beklemeli. Bu haftada uterusun tepe noktası göbek deliğinin yaklaşık 5 santimetre yukarısıdır. Eşiniz 20 dakika bu şekilde bekleyerek bu kasılmaların varlığını ve sıklığını değerlendirebilir. Bu işlemi sizde yapabilirsiniz fakat objektif olmaz.

 

27.haftada bebeğiniz yaklaşık 25 santimetre ve 1000 gramdır. Bu dönemde sizin uyku probleminiz olabilir. Özellikle yattığınız zaman nefes darlığı problemi yaşayabilirsiniz. Daha rahat olabilmek için yastık sayısını arttırabilirsiniz. Bu haftalarda kan basıncınıza dikkat etmelisiniz. Bunun için her hafta bir kere düzenli tansiyonunuzu ölçmelisiniz.

İkinci Üç Aylık Dönemin Sonunda bebeğiniz, 30 cm boyunda, 1000 gramdır. El ve ayak parmaklarının izleri görülebilir. Cildi ince ve parlak, göz kapakları ayrılmaya ve gözler açılmaya başlamıştır. Öksürüp, hıçkırabilir, baş parmağını emebilir. Çok hareketli olup, büyürken çevreden gelen uyarıları da artık algılayabilir ve tepki gösterebilir. Sesleri duyabilir, hatta bazı müzik türlerini tercih ettiğini hareketleriyle anne adayına belli edebilir. Kaşlarını çatabilir, dudaklarını büzebilir. 

 

Artık gebeliğinizin 3.trimesterine giriyorsunuz.

Rahminizin büyüklüğü neredeyse kaburgalarınıza kadar gelecek. Bu haftalar da bacaklarınızdaki varisler artacak ve şişmeler olacaktır. Hemoroid probleminiz varsa artacaktır. Kan uyuşmazlığı varsa bunu doktorunuza mutlaka bildirmelisiniz. Bu haftada bebeğinizle rahatça konuşabilirsiniz, o artık sizin sesinizi tanıyor…

 

28. Haftanın Sonunda bebeğiniz Yaklaşık olarak 35 cm boyunda ve 1000 gr ağırlığındadır. Vücudunda yağ depolanmaya başlar, derisi yağlı bir madde ile kaplıdır. Parmağını emebilir, hıçkırabilir, ağlayabilir, tatlı veya ekşiyi ayırt edebilir. Ağrı, ışık ve ses gibi uyaranlara yanıt verebilir. Beynindeki düşünme merkezi hızla gelişmektedir. Plasentanın işlevi ve sıvının hacmi de azalmaya başlar. Eğer bebek bu ayda doğarsa özel bakımla hayatta kalma şansı olabilir.

31.haftada bebeğiniz hızla büyümeye devam ediyor. Özellikle de kemikleri. O nedenle bu haftalarda her zamankinden çok kalsiyuma ihtiyacınız olacaktır. Bu nedenle süt ve süt ürünlerini oldukça çok tüketmelisiniz. Bebeğiniz iyice büyüdüğü için alan artık daralmıştır. O nedenle bebeğinizin tüm hareketlerini hissedeceksiniz.

 

32. haftadan sonra doktorunuz sizi atık 2 haftada bir görmek isteyecektir. Bu artık doğumun yaklaştığını gösterir. Erken doğumla ilgili belirtileri mutlaka öğrenmelisiniz. Sindirim sistemiyle ilgili sorunlarınız iyice artar. Bunun için lifli yiyecekleri sık sık ve azar azar yemelisiniz. Sıvı alımını arttırmalısınız.

32. Haftanın Sonunda bebeğiniz yaklaşık olarak 40 cm boyunda ve 1.750 gr ağırlığındadır. Özellikle beyin olmak üzere büyüme çok hızlıdır ve bebek görüp duyabilir. Organların çoğu iyi gelişmiştir ancak akciğerler hala tam olarak gelişmemiş olabilir. Bu dönemde doğarsa
bebeğin yaşama şansı çok yüksektir.

 

Gebeliğinizin 35.haftasında halsizlik ve yorgunluk hissi pek çok hamile kadının şikayetidir. Yutma güçlüğü, kilo artışı ve buna bağlı olarak hareket yeteneğinde azalma sorun yaşamanıza neden olacaktır. Bu dönemde cinsel isteksizlikte yaşayabilirsiniz. Eşinizin sizi anlayışla karşılaması gerekmektedir. Ayrıca bu dönemde doğum ve bebekle ilgili korkular da bunu tetiklemektedir. Eşinizin ve doktorunuzun yaklaşımı son derece önemlidir. Dünya da binlerce kadının doğum yaptığını ve bunların sadece az bir kısmında sorun yaşandığını aklınızdan çıkarmayın.

Hamileliğin 36. Haftasında bebek, boyu 45 cm, ağırlığı 2.750 gr’dır. Ciğerleri tam olarak gelişmiştir. Kafası çıkıma yerleşmiş olabilir. Artık iyice büyüdüğü için daha az hareketlidir.

 

Gebeliğinizin 37.haftası, mutlu sona sadece 4 hafta kaldı (eğer sezaryen ile doğuracaksanız 2 hafta). Bebek ise hemen hemen hazır. Doğum kanalına girmesi an meselesi.

Hamileliğinizin başında gördüğünüz o ufacık canlı artık tam anlamıyla yaklaşık 2750 gram ağırlığında bir insan yavrusu.

Bu haftalarda kilo alışınız çok hızlı olabilir.

Bu haftalarda karnınızın üst kısmında bir boşluk rahatlama hissede bilirsiniz. Bu bebeğin doğum kanalına girdiğini belirtir ve angajman olarak adlandırılır. Bu süreçte mideniz rahatlar, iştahınız açılabilir. Akciğerlerinizde rahatlamıştır. Akciğerlerinizin üstündeki baskı azalmış, rahat nefes alıp-vermeye başlamışsınızdır. Fakat bu süreçte mesanenize baskı arttığından sık sık tuvalete gitme ihtiyacınız artacaktır.

 

Hamileliğinizin 38. haftasında artık gebeliğinizin ve bebeğinizin miadını doldurmuş olarak kabul edilir. Bu haftaya kadar rahim ağzınız ve onun rahim içine bağlayan kanal sümüksü bir tıkaçla doldurulmaktaydı. Bu mukus tıkacın amacı rahminizin ve bebeğinizin vajinadan gelecek mikrop ve enfeksiyonlara karşı korumaktır. Bu mukusun vajinadan gelmesi doğumun belirtilerinden biridir. Bu “nişan gelmesi” olarak adlandırılır. Nişan doğumdan birkaç hafta önce gelebileceği gibi birkaç saat öncede gelebilir.

 

Gebeliğinizin 39. haftasında eğer planlı sezaryen olacaksanız bu hafta güvenli bir şekilde doğumunuzu yapabilirsiniz. Bazı durumlarda normal doğum planlanan gebelerde doktorunuz suni sancı vererek doğumunuzu gerçekleştirebilir.

 

Bu haftada bacaklarınıza elektrik çarpıyormuş gibi hissedebilirsiniz. Bunun nedeni bebeğiniz hareket ederken ve pelvis içinde yerleşirken rahimin etrafındaki sinirlere dokunmasıdır.

Eşiniz sizinle doğuma girmek istemiyorsa ikna etmeye başlayın.

 

40.haftada bebeğinize oksijen taşıyan ve besin maddesi taşıyan göbek kordonunun uzunluğu yaklaşık 50 kalınlığı ise 1,3 santimetredir.

Bebeğiniz 3000 gramın üzerindedir ve rahimin büyük bir kısmını doldurur.
Son haftada amniyon zarı her an açılabilir ve sularınız gelebilir. Bazen bardaktan boşalırcasına bazen de çok yavaş olabilir. Miktarı ne olursa olsun doktorunuzu arayıp, haber vermelisiniz.

 

41.haftada halen doğum yapmadıysanız artık iyice sıkılmaya ve sabırsızlanmaya başlamışsınızdır. Siz herhangi bir ağrı hissetmeseniz de rahim ağzındaki açıklık ve incelme artmaya başlar. Açıklık 10 santimetre olduğunda doğumun ilk evresi başlamıştır. Daha sonra ikinci evre başlar ve bebeğiniz dünyaya ve size merhaba der. Vajinal doğumda kafa doğduktan hemen sonra doktorunuz bebeğinizin ağzını siler ve ilk ağlaması odada yankılanmaya başlar. Bu aşamada daha göbek kordonu kesilmeden bebeğinizin kucağınıza verilmesi ilk temasın daha sıcak yaşanmasını sağlar.

 

Ortalama bir bebek doğumda 50 cm ve 3,250 gr olmalıdır!